Odleżyny Zapobieganie i leczenie

Szybka wyszukiwarka produktów

Wybierz kategorię lub podkategorię

Odleżyny

To uszkodzenia skóry lub tkanek, występujące w przypadku zmniejszenia krążenia krwi na skutek ucisku w określonym obszarze.

Początkowo na zaatakowanym obszarze można zauważyć lekkie zaczerwienienie (pierwszy znak uszkodzenia tkanki). Tkanka spodnia obumiera z powodu słabego ukrwienia. Problem dotyka różnych warstw skóry, mięśni i kości. Obszary szczególnie narażone obejmują okolice krzyżowe, pięty, łokcie i łopatki.

W większości przypadków odleżyn można uniknąć, dzięki działaniom prewencyjnym, takim jak dokonywaniu formalnej oceny ryzyka oraz ograniczaniu szczególnych zagrożeń (odciążenia, pielęgnacja skóry). Najważniejsze jest minimalizowanie czynników ryzyka. 

W przypadku wystąpienia odleżyny, niezwykle istotne jest opracowanie skoordynowanego planu leczenia, w celu poprawy stanu zdrowia pacjenta i wyeliminowania wszystkich czynników zakłócających przebieg gojenia. Muszą być spełnione podstawowe warunki konieczne do gojenia się ran. Warunki te obejmują oczyszczenie rany, zapewnienie poprawnego krążenia i odpowiednie odżywianie zarówno pod względem liczby kalorii, jak i składników odżywczych, a także odpowiedni poziom spożycia płynów. Ostatni element powoduje zwykle problem u osób starszych (podstawowa zasada: dzienne spożycie płynów powinno wynosić 40 ml na każdy kg masy ciała).

W zależności od stopnia uszkodzenia tkanek, odleżyny można skategoryzować w następujących etapach:

ETAP 1 
Nie przerwano ciągłości skóry, ale zaczerwienienie nie staje się białe po dotknięciu.

ETAP 2
Uszkodzenie naskórka, skóry właściwej lub obu. Klinicznym objawem uszkodzenia jest otarcie lub pęcherz. Skóra w okolicy uszkodzenia może być zaczerwieniona.

ETAP 3
Uszkodzenia rozciągają się na wszystkie powierzchowne warstwy skóry, tkanki tłuszczowej, aż do mięśni włącznie. Odleżyna przyjmuje postać głębokiej rany.

ETAP 4
Uszkodzenia obejmują zniszczenie wszystkich struktur tkanek miękkich oraz struktur kości i stawów.

Odleżyny mogą wystąpić u wszystkich osób, ale szczególnie narażeni są pacjenci starsi, obłożnie chorzy, sparaliżowani i niedożywieni.

Identyfikacja osób narażonych na odleżyny i inicjowanie działań prewencyjnych to istotne kroki w ograniczaniu ich przypadków. Indywidualne ryzyko powstania odleżyny można określić za pomocą narzędzi oceny ryzyka, takich jak Skala Bradena

Skala Bradena to skala ocen składająca się z 6 etapów:

  • Percepcja (zdolność do sensownej reakcji na dyskomfort związany z ciśnieniem).
  • Wilgotność (stopień, w jakim skóra jest narażona na wilgoć).
  • Aktywność (stopień aktywności fizycznej).
  • Mobilność (zdolność do zmiany i kontroli pozycji ciała).
  • Stan odżywienia (zwyczajowy schemat spożycia żywności).
  • Tarcie i siły ucisku.

Najważniejszym aspektem w profilaktyce i leczeniu odleżyn jest z pewnością redukcja nacisku. Jest to możliwe do osiągnięcia poprzez częstą zmianę pozycji i przemieszczenie pacjenta, ale także poprzez zastosowanie odpowiednich materacy lub specjalnego sprzętu redukującego obciążenie. Właściwe leczenie powinno obejmować dokładne oczyszczenie rany, usunięcie tkanki martwiczej i zapewnienie otoczenia rany wolnego od produktów wydalania. Etapy 3 i 4 odleżyn często wymagają oczyszczenia chirurgicznego.

Zapobieganie i leczenie odleżyn

Klasyfikacja odleżyn na podstawie EPUAP/NPUAP, 20111

Klasyfikacja odleżyn: 1 

Opis:

  • Niewyraźne zaczerwienienie nieuszkodzonej skóry, zwykle nad uwypukleniami kostnymi.
  • Mogą wystąpić również przebarwienia skóry, ciepło, obrzęk, twardość lub ból w porównaniu z sąsiednimi tkankami.

Cele leczenia:

  • Poprawa stanu skóry.
  • Przywrócenie funkcjonowania łożyska kapilarnego.

Zaopatrywanie ran miejscowych:

  • Poprawa integralności naskórka poprzez stosowanie produktów na bazie hiperoksydowanych kwasów tłuszczowych (np. Linovera®1).
  • Zapobieganie dalszym uszkodzeniom skóry spowodowanych tarciem lub ścinaniem z zastosowaniem produktów zabezpieczających skórę.

Klasyfikacja odleżyn: 2 - Niezakażone  

Opis:

  • Częściowe uszkodzenie skóry (pęcherz).
  • Uszkodzenie tkanek objawia się w formie suchego, płytkiego owrzodzenia bez tkanki martwiczej i siniaków (siniaki wskazują na głębokie uszkodzenie tkanki).
  • Przeprowadzić kontrolę wzrokową pod kątem maceracji skóry.

Cele leczenia:

  • Zapewnienie czystego łożyska rany w celu przyspieszenia wzrostu tkanki ziarninowej.

Zaopatrywanie ran miejscowych:

  • Przygotowanie łożyska rany: stosowanie antyseptycznego roztwory do płukania ran i/lub żelu (np. Prontosan® Wound Irrigation Solution, Prontosan® Wound Gel, Prontosan® Wound Gel X2)
  • Nawilżające opatrunki powierzchniowe i głębokie: chłonne/słabo przylegające (np. asortyment Askina® Foam/ Askina® DresSil range).
  • Owrzodzenie w okolicy pięt: chłonny/nieprzylegający, wilgotny opatrunek o dopasowanym kształcie (np. Askina® Heel/Askina® DresSil Heel).
  • Okolice kości krzyżowej: chłonny/nieprzylegający, wilgotny opatrunek o dopasowanym kształcie (np. Askina®DresSil Sacrum)

Klasyfikacja odleżyn: 3 - Niezakażone  

Opis:

  • Pełnościenne ubytki tkanki. Tłuszcz podskórny może być widoczny, ale kości, ścięgna lub mięśnie nie są odsłonięte.
  • Może występować tkanka martwicza, nieprzysłaniająca pełnej głębokości rany.

Cele leczenia:

  • Usuwanie martwej tkanki.
  • Zapewnienie czystego łożyska rany w celu przyspieszenia wzrostu tkanki ziarninowej.

Opatrywanie ran miejscowych

  • Przygotowanie łożyska rany: stosowanie antyseptycznego roztworu do płukania ran i/lub żelu (np. Prontosan® Wound Irrigation Solution, Prontosan® Wound Gel, Prontosan® Wound Gel X2).
  • Głębokie oczyszczenie: aplikacja wilgotnego opatrunku absorpcyjnego (np. Askina® Absorb+/Foam Cavity).
  • Owrzodzenie w okolicy pięt: chłonny/nieprzylegający, wilgotny opatrunek o dopasowanym kształcie (np. Askina® Heel/Askina® DresSil Heel).
  • Okolice kości krzyżowej: chłonny/nieprzylegający, wilgotny opatrunek o dopasowanym kształcie (np. Askina®DresSil Sacrum). 

Klasyfikacja odleżyn: 4 - Niezakażone  

Opis:

  • Utrata pełnej objętości tkanki z widoczną kością, ścięgnem lub mięśniem.
  • Może wystąpić tkanka martwicza lub strup. Często obejmuje głębokie uszkodzenia skóry.

Cele leczenia:

  • Usuwanie martwej tkanki
  • Zapewnienie czystego łożyska rany w celu przyspieszenia wzrostu tkanki ziarninowej

Opatrywanie ran miejscowych:

  • Przygotowanie łożyska rany: stosowanie antyseptycznego roztworu do płukania ran i/lub żelu (np. Prontosan® Wound Irrigation Solution, Prontosan® Wound Gel, Prontosan® Wound Gel X2). 
  • Głębokie oczyszczenie: aplikacja wilgotnego opatrunku absorpcyjnego (np. Askina® Absorb+/Foam Cavity).
  • Owrzodzenie w okolicy pięt: chłonny/nieprzylegający, wilgotny opatrunek o dopasowanym kształcie (np. Askina® Heel/Askina® DresSil Heel).
  • Okolice kości krzyżowej: chłonny/nieprzylegający, wilgotny opatrunek o dopasowanym kształcie (np. Askina®DresSil Sacrum).

Klasyfikacja odleżyn: 2 - 4 Zakażona 

Opis:

  • Objawy i objawy infekcji, takie jak przebarwienia, obrzęk, ciepło i nieprzyjemny zapach.

Cele leczenia:

  • Zmniejszenie obciążenia bakteryjnego.
  • Ograniczanie wysięku/zapachu.
  • Zapobieganie/usuwanie biofilmu.
  • Zapewnienie czystego łożyska rany w celu przyspieszenia wzrostu tkanki ziarninowej.

Opatrywanie ran miejscowych:

  • Przygotowanie łożyska rany: stosowanie antyseptycznego roztwory do płukania ran i/lub żelu (np. Prontosan® Wound Irrigation Solution, Prontosan® Wound Gel, Prontosan® Wound Gel X2).
  • Powierzchowne: Opatrunek antybakteryjny (np. Askina® Calgitrol® Ag3).
  • Owrzodzenie na piętach: Opatrunek antybakteryjny (np. Askina® Calgitrol® THIN3).

PRZYPISY:

1. Zalecane stosowanie zgodnie z wytycznymi EPUAP, 2012 patrz: http://www.epuap.org

2. UWAGA: Z uwagi na fakt, że odleżyny etapu IV mogą być narażone na kontakt z chrząstką, należy zachować szczególną ostrożność. Niektóre produkty (np. Prontosan®) są przeciwwskazane do stosowania na chrząstkę hialitową. We wszystkich przypadkach należy przeprowadzić

staranną ocenę ryzyka i korzyści. Decyzja o zastosowaniu produktu należy do lekarza prowadzącego. W określonych przypadkach zaleca się stosowanie roztworu soli fizjologicznej zamiast preparatu Prontosan®.

3. Jako dodatkową osłonę należy zastosować chłonny/nieprzylegający, wilgotny opatrunek o płaskim lub anatomicznym kształcie (np. Askina® Foam/Askina® Heel/Askina® DresSil Heel/Askina® DresSil Sacrum)