Bezpieczna opieka stomijna

Jeśli spojrzy się przez odpowiednie okno biur B. Braun w południowo‑zachodniej Francji, można dostrzec Ocean Atlantycki i szczyty Pirenejów, choć myśli Sergio są aktualnie zupełnie gdzieś indziej. Znajduje się przed nim siedemnaście różnych worków stomijnych oraz dwie płytki. Sergio jest liderem projektów w dziale badań i rozwoju B. Braun Medical w Saint‑Jean‑de‑Luz. W tej niewielkiej miejscowości w Kraju Basków każdego roku produkuje się 35 milionów worków i płytek dla osób z urostomią, kolostomią i ileostomią.

„Życie tych osób zostało całkowicie wywrócone do góry nogami przez zabieg wyłonienia stomii. Teraz mają w swoim ciele sztucznie wytworzony otwór” — mówi Sergio, demonstrując na plastikowym modelu, jak może wyglądać chirurgicznie utworzona stomia: mała, duża, wypukła, wklęsła. „Kał lub mocz po prostu wypływa z tego miejsca, a pacjent nie ma nad tym kontroli” — wyjaśnia. Dlatego worek stomijny musi działać bez najmniejszych zastrzeżeń — musi być szczelny, dobrze przylegać do skóry i nie może dopuszczać do wycieku płynów ani zapachów. „To byłby najgorszy scenariusz, po prostu nie może do tego dojść” — mówi Sergio.​

Sergio wykonuje tę pracę od niemal dwudziestu lat. Jej sedno w B. Braun pozostaje niezmienne: osoby ze stomią muszą czuć się komfortowo. W jednym ze swoich pierwszych projektów jako inżynier tworzyw sztucznych, pracował nad pudrem zmieniającym konsystencję stolca wewnątrz worka, przekształcając go w żel — tak, aby jego noszenie było dla użytkowników bardziej komfortowe. Od tamtej pory Sergio prowadził liczne projekty, takie jak m.in. opracowanie filtrów z membranami półprzepuszczalnymi i aktywnym węglem, które umożliwiają odprowadzanie gazów, zatrzymując zapachy - bez nadmiernego rozszerzania worka. Stworzył także nową linię produktów wykorzystującą wyjątkowo delikatny dla skóry przylepiec, a także zaprojektował specjalne zawory odpływowe do opróżniania worka. Innymi słowy, użytkownicy nie powinni martwić się nieprzyjemnymi zapachami, dźwiękami, podrażnieniami skóry ani niekomfortowymi sytuacjami w codziennym życiu. „W centrum naszej pracy zawsze stoją ludzie. Jestem w pełni świadomy tej odpowiedzialności — podobnie jak każda osoba pracująca w naszym zespole” — podkreśla Sergio. Użytkownicy wyrobów stomijnych muszą móc polegać na Sergio i całym zespole R&D, ponieważ muszą być w stanie polegać na swoich workach o każdej porze dnia i nocy.

Udoskonalanie dzięki komunikacji i informacji zwrotnej

Sergio regularnie spotyka się z pielęgniarkami stomijnymi, aby lepiej zrozumieć potrzeby osób ze stomią. „Pielęgniarki stomijne znacznie lepiej wiedzą, jak wygląda codzienne życie pacjentów ze stomią” — mówi Sergio. Podczas takich rozmów okazało się na przykład, że wielu użytkowników ma trudności z przesypianiem całej nocy. Część z nich musi wstawać, aby opróżnić worek. Ta informacja kilka lat temu doprowadziła zespół R&D do opracowania dwulitrowego worka zbiorczego z długim przewodem drenującym, który można podłączyć do worka stomijnego.

To tylko jeden z wielu przykładów. Istnieje ponad sto różnych typów worków i płytek stomijnych. Z odpływem lub bez, w zależności od konsystencji stolca i stopnia mobilności użytkownika. Wersje wypukłe (convex) pomagają lepiej dopasować płytkę w okolicach fałdów skórnych, blizn czy wklęsłej stomii. Dostępne są także wersje delikatne dla wyjątkowo wrażliwej skóry. Systemy mogą być jedno- lub dwuczęściowe, z płytką umożliwiającą lepsze pozycjonowanie worka. Istnieją również worki na mocz przeznaczone do użycia nocą, wraz z różnymi rodzajami połączeń. Nawet kolor i materiał mogą być dopasowane: dla pielęgniarek stomijnych ważna jest możliwość oceny zawartości worka, natomiast sami użytkownicy nie zawsze chcą ją widzieć. „Stomia może mieć również wpływ psychologiczny. Nie możemy o tym zapominać” — podkreśla Sergio.

W laboratorium rozwoju worków stomijnych​

„Każdy projekt zaczyna się właśnie tutaj” — mówi Sergio. Jego granatowe spodnie i sweter w paski przykryte są białym fartuchem ochronnym. Sergio stoi w jednym z kilku laboratoriów działu badań i rozwoju, do których prowadzi przeszklony korytarz z drewnianą podłogą. Na blacie leżą przygotowane do użycia szpatułki, a w rogu stoi mała płyta grzewcza do podgrzewania przylepca, aby łatwiej było go usunąć. Pod stołem ustawiono białe plastikowe pojemniki oznaczone jako „hydrokoloidy”, a na zalaminowanych arkuszach można zobaczyć różne projekty ochronnych barier skórnych w kształcie kwiatów. Całość przypomina miniaturową wersję hali produkcyjnej. „Kiedy pierwsze próby są wystarczająco dobre, trafiają na większe maszyny” — wyjaśnia Sergio. Dział R&D odpowiada za nieustanne doskonalenie istniejących produktów, opracowywanie nowych oraz utrzymywanie wysokiej jakości tych już dostępnych. „Naszym celem zawsze jest ochrona skóry wokół stomii i gwarancja, że uszczelnienie pozostanie nienaruszone” — podkreśla. Sergio wspomina, jak pewna bardzo zaangażowana pielęgniarka stomijna wzięła jeden z worków i zaczęła po nim deptać, by upewnić się, że jej pacjenci nie muszą się niczego obawiać. Chociaż worek nie został zaprojektowany do znoszenia takiego obciążenia, uszczelnienie wytrzymało.

Odpowiedzialność, jaką ponoszą Sergio i zespół R&D, wymaga nieustannego, bardzo precyzyjnego balansowania. Przylepiec łączący worek ze stomią - czyli wyłonieniem w obrębie jamy brzusznej - musi być na tyle lepki, aby wszystko pozostawało na swoim miejscu, zapewniając szczelność. Jednocześnie nie może być zbyt adhezyjny, aby nie uszkodzić skóry. Krótko mówiąc, powinien być na tyle mocny, by utrzymać ciężar worka, a jednocześnie na tyle delikatny, by można go było zdjąć bez powodowania podrażnień czy urazów. Skóra to materiał naturalny — może być sucha lub wilgotna, wiotka lub napięta, a jej stan zmienia się w zależności od diety, wieku, środowiska oraz wielu innych czynników.

Zespół R&D opracował kilka specjalnych formuł przylepców skórnych. To materiały hydrożelowe, które absorbują pot, jednocześnie zachowując lepkość i dopasowując się do struktury skóry. „Jesteśmy specjalistami od receptury tego przylepca” — mówi Sergio. Wiedza stojąca za tą unikalną kompetencją B. Braun została zdobyta przez zespół R&D dzięki niezliczonym godzinom pracy, eksperymentów i dyskusji. „Lubię to” — przyznaje. Rozwój produktów jest dla inżynierów naturalnie interesujący – mówi - i sądzi, że sprawiałoby mu to radość również w innych branżach. Jednak możliwość tworzenia czegoś, co realnie poprawia jakość życia użytkowników, jest czymś zupełnie innym — znacznie bardziej satysfakcjonującym. Chodzi przecież o codzienność tych ludzi. O ich życie. „Sukcesy, jakie osiągnąłem tutaj przez ostatnie dwadzieścia lat, mogą realnie poprawić jakość życia użytkowników naszych stomii — i to naprawdę napawa mnie dumą” — podkreśla.

W tym czasie na piętrze produkcji trwa wytwarzanie worków stomijnych. Wszędzie widoczne są rolki plastikowej folii i włókniny, a linie produkcyjne pracują równym rytmem. Przy końcu linii nr 6 maszyna za pomocą przyssawek unosi dwa gotowe worki do ileostomii i odkłada je starannie na dwa stosy po dziesięć sztuk. Linia pracuje dalej aż do końca, gdzie pracownica w odzieży ochronnej wprawnym ruchem ręki odlicza trzydzieści worków, dokładnie sprawdza je pod kątem ewentualnych wad, a następnie pakuje w kartonowe pudełko B. Braun. Najpierw worki, potem naklejki na filtr, a na końcu sięga po kolejną rolkę etykiet. Na każdym pudełku umieszczana jest naklejka z informacją: „Ponad 50 lat doświadczenia w produkcji wyrobów stomijnych i akcesoriów do pielęgnacji skóry — wyprodukowane we Francji.” To znacznie więcej niż tylko etykieta — to obietnica. „Nasi użytkownicy chcą żyć bez obaw o to, że coś może przeciekać” — mówi Sergio. „A my chcemy im w tym pomóc.”