Anuluj
OK

You have successfully logged out.

Ograniczenie ryzyka podania zbyt małej dawki

Niedostateczne dawkowanie
jako przyczyna błędów w podawaniu leków

Przeciętny pacjent otrzymuje dziennie około dziesięciu różnych leków i średnio doświadcza co najmniej jednego błędu w farmakoterapii.1,2

Niedostateczne dawkowanie występuje wtedy, gdy pacjent nie otrzymuje pełnej dawki przepisanego leku. Jest to często pomijana i niedoceniana przyczyna błędów w podawaniu leków.

Przejdź do

Jesteś osobą wykonującą zawód medyczny lub prowadzącym obrót wyrobami medycznymi?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, oświadczam, że jestem osobą wykonującą zawód medyczny lub prowadzącym obrót wyrobami medycznymi. Mam świadomość, że treści zamieszczane na niniejszej stronie mogą zawierać między innymi wiadomości na temat wyrobów niebezpiecznych dla zdrowia i bezpieczeństwa pacjentów.

Potwierdź Jestem profesjonalistą z branży medycznej. Anuluj Nie jestem profesjonalistą z branży medycznej.
pielęgniarka sprawdza zestaw infrafix safeset podczas płukania linii dożylnej

Błąd w podawaniu leku: niedostateczne dawkowanie

Jedną z przyczyn podania zbyt małej dawki jest tzw. objętość martwa. Oznacza ona niekiedy znaczną ilość przepisanego leku dożylnego, która pozostaje w zestawie infuzyjnym po zakończeniu infuzji i w efekcie nie trafia do organizmu pacjenta. Niedostateczne dawkowanie może prowadzić do osłabionej odpowiedzi na leczenie lub jego niepowodzenia, a nawet przyczyniać się do narastającego problemu oporności na antybiotykoterapię lub leczenie przeciwnowotworowe.

  • W przypadku infuzji o objętości 50 ml 

    0%

    substancji czynnej pozostaje w objętości resztkowej w zestawie do infuzji.3

  • Do

    0%

    leku podczas antybiotykoterapii może zostać podane w zbyt małej dawce.4

  • W przypadku wlewów o małej objętości nawet do

    0%

    przepisanej dawki może nie zostać podane.5

Przyczyny

Niedodawkowanie może wynikać z błędów w obliczeniach lub przygotowaniu leku. Jednak jedną z często pomijanych przyczyn jest to, co w literaturze określane jest jako „objętość martwa” lub „objętość resztkowa”. Terminy te w rzeczywistości oznaczają to samo, czyli zmienną objętość przepisanego leku, która pozostaje w zestawie infuzyjnym po zakończeniu wlewu. Jeśli nie zostaną podjęte odpowiednie działania, aby doprowadzić do podania także tej objętości, pacjent nie otrzyma pełnej, zaleconej dawki leku, co może skutkować działaniami niepożądanymi, takimi jak nieskuteczność terapii lub rozwój oporności.6

Objętość martwa może się znacząco różnić w zależności od typu używanego systemu infuzyjnego, długości i średnicy drenów oraz zastosowania dodatkowych elementów rozdzielających (np. łączników typu Y). Mogą one również powodować istotne opóźnienia w podaniu leku, szczególnie przy małych objętościach oraz podczas wlewów powolnych i wysoko stężonych.7

 

Objętość martwa może być spowodowana przez: 

  • Brak świadomości: 50% pracowników ochrony zdrowia nie zwraca uwagi na objętość martwą.8
  • Brak jednoznacznych lokalnych i krajowych wytycznych dotyczących prawidłowego postępowania przy wykonywaniu wlewów dożylnych.
  • Brak rutynowego płukania zestawów do podaży dożylnej.6
  • Brak zlecenia płynów nośnych / płukań solą fizjologiczną, co może oznaczać, że pielęgniarki nie mają uprawnień, aby samodzielnie podać płyn nośny.9

Konsekwencje

Niedodawkowanie może prowadzić do niepowodzenia terapii jako całości.6

Obliczenia przeprowadzone na Uniwersytecie w Hull wykazały, że w przypadku 12‑tygodniowego schematu antybiotykoterapii, niepodanie 16 ml leku na każdy zestaw infuzyjny odpowiadało równowartości 12 pominiętych dawek, przy czym autorzy podkreślili „poważne obawy dotyczące potencjalnego wpływu takiego zjawiska na wyniki kliniczne, w tym napędzania oporności na antybiotyki oraz niedostatecznego leczenia zakażeń”.10

ecoflac-ikona-zielona-16-9
zielona-ikona-wirusa-16-9

W antybiotykoterapii niedodawkowanie może prowadzić do pojawienia się drobnoustrojów opornych.11

W Stanach Zjednoczonych oporność na antybiotyki powoduje około 2,8 miliona zakażeń oraz ponad 35 000 zgonów rocznie.12 W 2014 roku Review on Antimicrobial Resistance (AMR) prognozował, że do 2050 roku liczba zgonów spowodowanych AMR może osiągnąć 10 milionów rocznie.13

Niedodawkowania stanowią błędy w farmakoterapii, a te wiążą się z powikłaniami zagrażającymi życiu oraz zgonem.14

Nierozpoznane niedodawkowanie prowadzi do blisko 200% względnego spadku przeżywalności u kobiet otrzymujących chemioterapię uzupełniającą z powodu raka piersi.15

ikona-karetki-pogotowia-16-9
zielona-ikona-pieniądza-16-9

Te konsekwencje zdrowotne nieuchronnie pociągają za sobą skutki finansowe.

Można uznać za uzasadnione założenie, że wymienione wyżej konsekwencje zdrowotne będą nieuchronnie wiązać się z wydłużeniem czasu rekonwalescencji pacjentów, koniecznością zastosowania większej liczby leków, stratą czasu personelu oraz marnotrawstwem środków finansowych przeznaczonych na nieskuteczny sprzęt i leki.4 Badania potwierdzają to przypuszczenie: naukowcy z Hull University Teaching Hospital (Wielka Brytania) oszacowali, że niezamierzone niedodawkowanie antybiotyków podawanych dożylnie prowadziło do straty 9,09 £ na jeden zestaw (przy ok. 1500 dawkach antybiotyków rocznie), co przekładało się na marnotrawstwo leków sięgające niemal 14 000 £ rocznie.10

Strategie prewencyjne

Zespół pracowników ochrony zdrowia w jasnoniebieskich uniformach siedzi przy stole w jasnym, szpitalnym otoczeniu, omawiając opiekę nad pacjentem, na stole znajdują się laptop oraz kubki z kawą

Edukacja personelu

Podnoszenie świadomości na temat problemu niedodawkowania.
W jednym z badań wykazano, że onkologia była jedynym obszarem, w którym płukanie zestawów było standardową praktyką; w pozostałych obszarach klinicznych było ono opcjonalne.16

pielęgniarka sprawdza zestaw infrafix safeset podczas płukania linii dożylnej

Wybór specjalnych zestawów do podaży dożylnej 

By zminimalizować objętość martwą, należy stosować zestawy do podaży dożylnej typu microbore.17 Podawaj leki za pomocą zestawów, których konstrukcja ogranicza objętość resztkową do minimum.

Płukanie: Zestawy do infuzji dożylnej powinny być rutynowo płukane odpowiednim płynem, aby zapewnić podanie pełnej dawki leku.18

- Uwaga: objętość użyta do płukania powinna być zminimalizowana u pacjentów z ograniczeniem podaży płynów.

- Uwaga: płukanie należy wykonywać płynem kompatybilnym z lekiem (zgodnie z wytycznymi NIVAS dotyczącymi płukania w linii).

Produkty pomagające zapobiegać niedodawkowaniu

Zestawy do infuzji typu Flush

Intrafix® SafeSet Flush

Sterylne systemy infuzyjne jednorazowego użytku do podawania roztworów infuzyjnych. Innowacyjny zestaw do wlewów dożylnych z wbudowaną komorą kroplową i bezigłowym portem dostępowym. W połączeniu z linią wtórną do przepłukania Intrafix® Primeline Flush Secondary Line zapewnia możliwość przepłukania całego systemu po podaniu każdego leku przy mniejszej objętości resztkowej w drenie.

Infusomat®plus Line Type Flush (for short-term infusions)

Infusomat®plus Line Type Flushing Set are dedicated IV administration sets for the application of short term infusions (e.g. antibiotics) in combination with a connected secondary administration Set (Intrafix® Primeline). The lines are especially designed to improve short-term drug applications in combination with B. Braun Infusomat® compactplus. The line consists of PUR (not manufactured with PVC or with DEHP) and a silicon pump segment. The drip chamber is equipped with an AirStop filter (<15 μm pore size)  which avoids air entering the infusion system. At the end of the line each set has got a protective PrimeStop cap with a hydrophobic membrane which stops fluid leaking and protects against contamination. The color codes and shapes of the pump element guide the users while they are loading the pump quickly and safely.

Infusomat® Space® Line SafeSet Type Flush Set (for short-term infusions)

Infusomat® Space® Line SafeSet Type Flushing Set are dedicated IV administration sets for the application of short term infusions (e.g. antibiotics) in combination with a connected secondary administration Set (Intrafix® Primeline). The lines are especially designed to improve short-term drug applications in combination with B. Braun Infusomat® Space®, Infusomat® Spaceplus, Infusomat fmS.Two variants of the Infusomat® Space® Line SafeSet Type Flush Set are available: one PVC line (not manufactured with DEHP or Latex) and one line not manufactured with PVC. The flushing process reduces the residual volume of highly effective medication. No re-spiking into another container, in order to flush the line, is necessary before administration of the next drug.

Cyto-Set: zestaw dożylnej podaży przeznaczony do przygotowywania i podawania wielu leków cytotoksycznych w systemie zamkniętym

Cyto-Set® Infusomat® plus

Single-use, sterile infusion system for the preparation and administration of different cytotoxic drugs via one single closed line-system by gravity or pressure with bottles and bags according to the SPC (Summary of product characteristics) of the drugs/solutions. Cyto-Set® is used for the application of cytotoxic agents in a closed system. The Cyto-Set® system reduces the probability of contamination of person and environment when preparing and applying cytotoxic drugs ensured by its technical components forming a closed system and the resulting workflow.Cyto-Set® Infusomat® plusIV administration set for the application of cytostatics. For infusion by compatible pumps.Connection set for the administration of cytostatic drugs by compatible pumps. Cyto-Set® Infusomat® plus is primed with a flushing solution (NaCl 0,9% or Glucose 5%). Cyto-Set® Mix or Cyto-Set® Line must be connected to the valve port of Cyto-Set® Infusomat® plus to administer the cytostatic drugs. One drug administration is always followed by a flushing step.Cyto-Set® can be used for all patients to whom cytotoxic drugs are prescribed in hospitals. Depending on the particular therapeutical concept and sensibility of the tumor to one or more cytotoxic agents the administration of these drugs represents an important role besides surgery and radiation therapy.

Cyto-Set® Infusomat® Space

Single-use, sterile infusion system for the preparation and administration of different cytotoxic drugs via one single closed line-system by gravity or pressure with bottles and bags according to the SPC (Summary of product characteristics) of the drugs/solutions. Cyto-Set® is used for the application of cytotoxic agents in a closed system. The Cyto-Set® system reduces the probability of contamination of person and environment when preparing and applying cytotoxic drugs ensured by its technical components forming a closed system and the resulting workflow. Cyto-Set® Infusomat® SpaceIV administration set for the application of cytostatics. For infusion by compatible pumps.Connection set for the administration of cytostatic drugs by compatible pumps. Cyto-Set® Infusomat® Space is primed with a flushing solution (NaCl 0,9% or Glucose 5%). Cyto-Set® Mix or Cyto-Set® Line must be connected to the valve port of Cyto-Set® Infusomat® Space to administer the cytostatic drugs. One drug administration is always followed by a flushing step.Cyto-Set® can be used for all patients to whom cytotoxic drugs are prescribed in hospitals. Depending on the particular therapeutical concept and sensibility of the tumor to one or more cytotoxic agents the administration of these drugs represents an important role besides surgery and radiation therapy.

Cyto-Set® Infusion 

Single-use, sterile infusion system for the preparation and administration of different cytotoxic drugs via one single closed line-system by gravity or pressure with bottles and bags according to the SPC (Summary of product characteristics) of the drugs / solutions. Cyto-Set® is used for the application of cytotoxic agents in a closed system. The Cyto-Set® system reduces the probability of contamination of person and environment when preparing and applying cytotoxic drugs ensured by its technical components forming a closed system and the resulting workflow.Cyto-Set® InfusionIV administration set. Only for gravity infusion.Connection set for the administration of cytostatic drugs by gravity. Cyto-Set® Infusion is primed with a flushing solution (NaCl 0,9% or Glucose 5%). Cyto-Set® Mix or Cyto-Set® Line must be connected to the valve port of Cyto-Set® Infusion to administer the cytostatic drugs. One drug administration is always followed by a flushing step.Cyto-Set® can be used for all patients to whom cytotoxic drugs are prescribed in hospitals. Depending on the particular therapeutical concept and sensibility of the tumor to one or more cytotoxic agents the administration of these drugs represents an important role besides surgery and radiation therapy.

Materiały źródłowe

1. Toh MR et al, Prev Med Reports 2014;1:43-47

2. Hughes RG et al, Evidence-based Handbook for Nurses 2008; US Dept of Health and Human Services

3. Plagge H et al, EJHPSCience 2010;16:31-37

4. Dixon R, Hampshire Hospital Foundation Trust, Available via: Are you under infusing IV antibiotic infusions?

5. Cousins D et al, Clinical Pharmacist 2018;10(12):356-357

6. Cooper DM et al, Bri J Nurs 2018;27:2-6

7. Gregerson BG et al, Proc Bayl Univ Med Cent 2018;31(2):168-170

8. Chan YK et al, CMBES Proc., vol 36, no1, May 2013;26.

9. Institute for Safe Medication Practices (ISMP), ISMP Newsletter Volume 25, Issue 24; December 3, 2020, Available via: Hidden Medication Loss When Using a Primary Administration Set for Small-Volume Intermittent Infusions

10. Maclachlan L, Hull University Teaching Hospitals NHS Trust, Available via: Ensuring full prescribed dose delivery of IV antibiotics in OPAT11. 

11. Fish and Ohlinger, Crit Care Clin 2006;22(2):291-311

12. Centers for Disease Control and Prevention (CDC), Department of Health and Human Services, December 2019; Available via: Antibiotic Resistance Threats in the United States13. Fish and Ohlinger, 2006

13. O’Neill J, Review on Antimicrobial Resistance; December 2014; Available via: Antimicrobial Resistance: Tackling a Crisis for the Health and Wealth of Nations14. CDC 2015, https://www.cdc.gov/drugresistance/biggest-threats.html

14. Bowman S et al, Anaesthesia 2013;68:557-561

15. Gurney H et al, Bri J Cancer 2002;86:1297-1302

16. Cooper DM et al, BJON 2018;27(14):S4-S12

17. Institute for Safe Medication Practices (ISMP), ISMP Medication Safety Alert! Volume 25, Issue 24; April 8, 2021, Available via: Additional Strategies to Improve Complete Delivery of Small-Volume Intermittent Infusions

18. Peyko V J Pharm Pract 2023;36(2):194-197

Pozostań w kontakcie z firmą My B. Braun

Spersonalizowane konto sprawia, że korzystanie z Internetu jest łatwiejsze, wygodniejsze i bezpieczniejsze.

person_outline My B. Braun